Peace signs
Leestijd: 4 minuten

Schrijver van deze column is Mark den Hollander. Een 28-jarige Nederlander die is opgegroeid op zowel Curaçao als in Nederland. Mark is lid van het Asian Raisins team en helpt mee met het schrijven van content voor de website. Ook probeert hij in alle discussies de gulden middenweg te vinden als die er is. Politiek gezien ziet hij zichzelf niet als links of rechts.


In dit opiniestuk bespreekt Mark den Hollander zijn ervaring en verandering in het ‘maken van grapjes’ en of dit racistisch bedoeld is of niet.

“Sambal bij?” “Dlie maal nummel negen!” Dit zijn voor mij als ‘witte’ Nederlander toch wel de meest bekende grapjes die gemaakt worden richting Aziaten, of richting mensen met een Aziatische afkomst… Ben ik zelf schuldig aan zulke grappen?  Zeker, dat ga ik niet ontkennen! Dit deed ik dan alleen weer niet richting vreemden of mensen die ik niet goed kende. Maakt dat het goed? Tuurlijk niet! Maar alles kan onder het mom van ‘een grapje’ toch?

Fout.

Dat er de laatste weken, maanden en misschien wel jaren meer gesprekken plaatsvinden over het bestrijden van racisme is een understatement. Een van de bekendste discussies is denk ik wel de hele Zwarte Pieten discussie. 

Ik werd uitgenodigd voor een Facebookgroep door één van mijn vrienden die zich keihard inzet tegen het bestrijden van racisme richting Aziaten. En nu zal je wel denken… dat valt toch wel mee? Er is toch geen racisme in Nederland? Klopt, dat dacht ik eerst ook als ‘witte’ Nederlander. Kijk, het is gewoon ongelofelijk moeilijk om jezelf in de schoenen van iemand anders te plaatsen. Het is goed mogelijk dat iemand een opmerking kan voelen als racisme. Als wij iets zeggen, dan moffelen we dat al snel weg als: “Ach het is maar een grapje toch? Wat zijn mensen gevoelig geworden de laatste tijd zeg! Groei eens een wat dikkere huid.”

Vind jij de volgende uitspraken racistisch?

“Ligt je vagina ook horizontaal net als je ogen? Doe je ogen eens open! Ben jij een jongen of een meisje? Kan jij alles wel zien? Wow wat spreek jij goed Nederlands voor een Aziaat!  *trekt spleetogen* Kijk nu ben ik ook een Chinees! Eet jij alleen maar met stokjes? Hankie pankie chang hai! Sambal bij? Eén maal nummel zeven! Hoe Lang is een Chinees? Kan je ook Kung-Fu?”

Rossig haar en sproeten
Rossige haren en sproeten

En? Vind je dit racistisch? Of zie je dit als grap? Bedenk nu even dat een wildvreemde zulke dingen tegen je zegt. Dat verandert de zaak toch? Tuurlijk, ik plaag soms een Aziatische vriendin ook wel eens door te zeggen dat ik geen stokjes in huis heb als ze komt eten. Maar dat is als vrienden onder elkaar. En als je iemand goed kent, dan weet je precies wat iemand echt niet leuk vindt, en kan je makkelijker met elkaar praten over wat iemand wel of niet leuk vindt. Zo word ik door vrienden vuurtoren genoemd, sproetenkop. En word ik regelmatig gevraagd of mijn schaamhaar ook oranje is. Maar van vrienden…?  De mensen die jij echt goed kent, de mensen van wie jij beslist of ze een plek in je leven hebben, daar kan je dat van hebben toch? Dan is het gewoon wat geplaag om elkaar even lekker uit de tent te lokken. Daar ben ik ook schuldig aan!
We leven niet in de flowerpower waar we elkaar alleen maar knuffelen. De Nederlandse samenleving is behoorlijk verhard over de laatste jaren. Ik geef een goede vriend hier ook zo een boks op de schouder om hem te begroeten… moet je dat voor de grap eens in het buitenland proberen… dan kijken ze je raar aan!

Valt toch wel mee?

Het is toch niet normaal dat er mensen zijn die dit gewoon willekeurig roepen naar mensen die ze niet kennen? Nu denk je misschien, maar dat valt allemaal wel mee. Toch? Nou ik moet je teleurstellen. Om terug te komen op de Facebookgroep waar ik voor uitgenodigd ben… Ik schaam me soms echt de ogen uit de kop als ik zie wat er naar Nederlanders met Aziatische roots wordt geroepen. En dan is bovenstaande nog het minst erg. Trust me.

Maar is dit dan meteen racisme?

Racisme – leer dat sommige rassen verheven zijn boven andere; rassenhaat. Het begrip ~ staat vaak synoniem aan rassendiscriminatie: het discrimineren van personen op grond van hun ras.

Als je als ‘vreemdeling’ kleinerende grappen maakt richting iemand van een bepaalde afkomst… ben je jezelf dan niet aan het verheffen boven een ander ras? Volgens mij wel toch? Ras vind ik zelf een wat vreemde benaming, want volgens mij zijn wij allemaal een ras, en dat is de mens… Maar dat is weer een hele andere discussie.

Ik ben als ‘witte’ Nederlander heel anders gaan kijken naar de standaardgrappen die wij denken te maken, en dan altijd maar dat excuus van… “Het is maar een grapje!” Dat moet toch wel kunnen? Ik nodig je uit om ook maar één dag in de schoenen te staan van iemand met Aziatische roots. Volgens mij is dat veel moeilijker dan wij denken. En als je denkt: “Ach, wat is nou een dag?” Exact. Wat is nou een dag! Besef even dat de meeste dit zowat 365 dagen per jaar te horen krijgen. Dan ben je er toch helemaal klaar mee?

Ga het gesprek aan

Verwacht ik nou dat we elkaar allemaal moeten gaan knuffelen en we rozenblaadjes over ons hoofd moeten strooien? Nee, tuurlijk niet. We zijn hier niet op Woodstock. Maar dat betekent niet dat we geen rekening met elkaar kunnen houden, toch? Ga met elkaar het gesprek aan als iemand reageert op een uitspraak en zeg dat het racistisch is. Ga het gesprek aan, luister naar de argumenten en probeer van elkaar te leren. Filosoof Confucius, die ruim 500 jaar voor Christus leefde, verwoordde het toen al mooi:

Een beeld van filosoof Confucius
Filosoof Confucius

“Hij die de kracht van woorden niet kent zal niet in staat zijn een mens te leren kennen.”




3.7 3 stemmen
Artikelbeoordeling
Abonneer
Laat het weten als er
guest
3 Reacties
Oudste
Nieuwste Meest gestemd
Inline feedbacks
Bekijk alle reacties
Sindy Mun
Sindy Mun
10 maanden geleden

Fijn dat de auteur mensen wil doen inzien dat raciale straatintimidatie niet oké is. Toch heb ik nog een kritische kanttekening.

Aan de ene kant zegt de auteur dat het fout is dat racistische ‘grappen‘ onder het mom van een grapje moet kunnen, maar aan de andere kant maakt hij een uitzondering als het vrienden betreft. Dat komt makkelijk uit zeg: hij hoeft dus geen verantwoordelijkheid te nemen voor zijn eigen gedrag. Helaas lijkt hij hiermee op de mensen die zich blindstaren op goede intenties en die niet stilstaan bij de impact van racistisch gedrag.

Door in dit artikel (als wit persoon nota bene) te beweren dat je wel tegen een racistisch ‘grapje’ moet kunnen van je vrienden, bepaal jij niet alleen even de grenzen van een ander, maar ga je ook totaal voorbij aan de ernst van racisme en de frequentie waarmee dit gebeurt op straat, op school, op werk, in de media en de instituties. Racisme gebeurt op veel grotere schaal in de maatschappij en staat totaal niet in verhouding met gepest worden om niet-raciale uiterlijke kenmerken door mensen uit je directe omgeving.

Ik kan mij niet voorstellen dat iemand het zou missen om door vrienden bespot te worden om iets waarmee ze hun hele leven al belachelijk zijn gemaakt. Veel Aziatische Nederlanders zijn ook opgegroeid met het credo “van je vrienden moet je het kunnen hebben”. Grote kans dus dat zij niet zullen toegeven dat ze het vervelend vinden, want van je vrienden moet je het kunnen hebben, toch? Racisme zal door velen echter gemist worden als kiespijn. Neem dus zelf het voortouw en kies er zelf voor om te stoppen met racistisch gedrag in plaats van te veronderstellen dat het wel moet kunnen. Er bestaan ook goede vriendschappen waarbij mensen elkaar niet belachelijk maken.

Overigens vind ik het merkwaardig dat de auteur het nodig acht om het woord ‘witte‘ tussen haakjes te zetten telkens wanneer hij naar zijn etniciteit verwijst. Dat wordt niet gedaan met het woord ‘Aziatisch‘. Bespeur ik witte fragiliteit? Dat zegt mij dat je als wit persoon nog veel te leren hebt over racisme en het bestrijden ervan. Do better. Je bent nu lid van Asian Raisins. Neem dus je verantwoordelijkheid. Educate yourself en word een betere bondgenoot.

Sindy Mun
Sindy Mun
10 maanden geleden
Antwoord aan  Mark

Hoi Mark,

Dank voor de uitnodiging, maar ik denk dat het beter is als je je zelfstandig eerst grondig gaat verdiepen in racisme, zodat je over de fundamentele kennis beschikt over hoe racisme werkt, hoe het in stand gehouden wordt en welke rol jij er zelf in speelt. Dan zul je betere analyses kunnen maken en weten hoe je racisme tegen kunt gaan.

Er zijn mensen die op dit onderwerp afstuderen en er jarenlange studies naar doen, dus maak vooral gebruik van de kennis die zij delen en voorkom dat je de mensen van kleur in jouw omgeving onnodig belast met intellectuele en emotionele arbeid. Het is niet hun taak om jou te onderwijzen, dat is jouw eigen verantwoordelijkheid.

Ze kunnen je wel helpen natuurlijk, ik doe dat nu ook, maar het wordt gewaardeerd als je de tijd hebt genomen om je in te lezen, zodat je niet hoeft aan te komen met standaardvragen die al veelvuldig zijn beantwoord door anderen.

Het feit dat je wil praten over wat wel of niet racistisch is, betekent dat je nog veel hebt om uit te pakken. Het gaat er niet om of mensen persoonlijk iets racistisch vinden of niet, want dat verschilt per individu. Het gaat om de impact. De vraag zou moeten zijn: “Speelt etniciteit hier een rol?” en/of “Houdt dit racisme in stand?” (oftewel de systematische benadeling van mensen op grond van hun etniciteit).

Je hebt tegenwoordig het privilege dat je alles online kunt googlen, maar ik geef je graag enkele bronnen om mee te beginnen:

– Wat het betekent om wit te zijn: https://www.youtube.com/watch?v=h7mzj0cVL0Q 
– https://www.oneworld.nl/lezen/discriminatie/racisme/dos-en-donts-voor-witte-bondgenoten/
– https://www.oneworld.nl/lezen/discriminatie/hoe-word-ik-een-goede-bondgenoot/ 

En uiteraard: https://www.withuiswerk.nl

Laatst bewerkt op 10 maanden geleden door Sindy Mun

Praat verder op

asian raisins instagram  asian raisins facebook

Doneren

ar doneren

Als een non-profit belangenorganisatie voor Aziatische Nederlanders zijn wij afhankelijk van de vrijgevigheid van donateurs. Strevend naar een samenleving die open en welkom is voor iedereen, komen wij op voor de rechten van Aziatische Nederlanders.

WORD VRIJWILLIGER

Wil jij bijdragen aan het duurzaam maken van het Aziatisch-Nederlands geluid en échte impact maken? Bekijk dan onze vacatures. We zijn op zoek naar onder andere: Facebook moderators, websitebeheerders, grafische vormgevers en schrijvers.

Op de hoogte blijven?