Alfred Pek en Melissa Green zijn de regisseur en producent van de aankomende documentaire The Emerald’s Touch. De film volgt Hendrika Kelan, de eerste en opkomende transpoliticus en queer activist van Indonesië, terwijl zij haar weg vindt in een turbulente en afbrokkelende democratie en strijdt voor LGBTQ+ rechten. Tijdens haar leiderschapsreis en het opbouwen van feministische intersectionaliteit door het hele land, werkt Hendrika samen met Saskia Wieringa, een Nederlandse lesbische socioloog die actief werkt aan het dekoloniseren van queer vrouwenstemmen en hun geschiedenis in de Nusantara-archipel. De documentaire is een viering van de levendige queer gemeenschap van Indonesië en belicht de verhalen van lesbische, trans, queer en non-binaire mensen te midden van toenemende bedreigingen voor hun rechten en democratie. Overweeg The Emerald’s Touch te steunen door te doneren aan hun inzamelingsactie of door hun project te delen.
Header foto door Alfred Pek.
MG: “‘The Emerald’s Touch’ is een aangrijpende documentaire die de zoektocht volgt van Hendrika Kelan, de eerste transpoliticus en queer activist van Indonesië, terwijl zij deze moeilijke tijden voor de LGBTQ+ gemeenschap doorkruist. Via deze documentaire belichten we haar verhaal, maar ook de verhalen van lesbische, trans, queer, panseksuele en non-binaire mensen en vrouwen, en verkennen we hun geschiedenis en cultuur in heel Indonesië.
Wat we hebben ontdekt, is dat er veel documentaires zijn die zich richten op homoseksuele mannen binnen de gemeenschap, en sommige die trans vrouwen in Indonesië belichten. Maar na onderzoek en samenwerking met de Nederlandse socioloog Saskia Wieringa, ontdekten we dat er weinig verslagen zijn over de ervaringen van lesbische, queer, non-binaire en vooral trans mensen. Ons doel is om Bunda te volgen terwijl zij ons meeneemt in de levens en culturen van deze gemeenschappen.”
AP: “Als het gaat om de documentaire industrie in Indonesië en ook wereldwijd, zijn er maar weinig inspanningen om queer mensen, vooral queer vrouwen, lesbiennes en transvrouwen, te vertegenwoordigen en voor hen op te komen. Er wordt gewoon niet over gesproken. Wat betreft LGBTQ+-rechten, of LGBTQ+-vertegenwoordiging in het algemeen, verslechtert de situatie in Indonesië. Nu de regering met steeds meer economische uitdagingen wordt geconfronteerd, wordt de LGBTQ+-gemeenschap steeds vaker als zondebok gebruikt. Onlangs is er een nieuw wetsvoorstel ingediend om de censuur van LGBTQ+-content te verscherpen. Er bestaan al discriminerende wetten, zoals de Nationale Pornografiewet en de Wet tegen overspel, en andere wetten en wetsvoorstellen die onevenredig grote gevolgen hebben voor de LGBT-gemeenschap. Ook al is het niet illegaal om deel uit te maken van de LGBTQ+-gemeenschap of om seks te hebben in die hoedanigheid, toch wordt het door de samenleving afgekeurd.
AP: “Eigenlijk is het opvallend dat de Nederlanders, door hun eigen arrogantie, geen discriminerende wetten hebben opgesteld tegen hun koloniale onderdanen. Vanuit hun wereldbeeld zagen ze Indonesiërs niet als belangrijk genoeg om in hun wetgeving op te nemen. Door die nalatigheid hebben ze dus geen juridisch precedent gecreëerd voor wetten die de LGBTQ+ gemeenschap discrimineren.”
Toch spreekt Alfred verder over de bredere impact van het Nederlandse kolonialisme op de Indonesische samenleving, waarbij gendernormen en patriarchale structuren via koloniale invloed zijn geïntroduceerd.
“De erfenis van de Nederlanders komt uiteindelijk neer op patriarchie, de introductie van het christendom in bepaalde gemeenschappen, en de algemene houding die ze in de samenleving hebben geïmporteerd. Dat heeft homofobie geïntroduceerd, iets wat vroeger niet bestond in Indonesië. En het is belangrijk om te beseffen dat homofobie niet alleen voortkomt uit de Nederlandse ideologie, maar ook uit patriarchale structuren en de opkomst van conservatieve stemmen. Islam, vooral de meer orthodoxe conservatieve stromingen, is een nieuwe factor die zorgwekkender is. In deze film behandelen we de twee belangrijkste religies die invloed hebben op de Indonesische samenleving..”
MG: “Veel van de inspiratie kwam van Saskia Wieringa. Ze schreef een fantastisch boek over de lesbische, queer en trans gemeenschap in Indonesië, getiteld A Political Biography of the Indonesian Lesbian, Bisexual and Trans Movement. Dat was een grote inspiratiebron, maar Alfred was eigenlijk degene die het idee als eerste bedacht.”
AP: “Voor mij komt het terug op mijn identiteit als Indonesiër. Maar ik besloot een stap terug te doen en niet naar de geschiedenis van homoseksuele mannen te kijken, maar naar de geschiedenis van lesbische, biseksuele en trans mensen in Indonesië, omdat het tijd is dat zij in de schijnwerpers staan. Het is tijd om eindelijk de queer vrouwenhistorie van de archipel te ontdekken. En ik heb mensen meegenomen op die reis! En dat is eigenlijk het doel, toch? Solidariteit uitbreiden en bruggen bouwen.”
AP: “Ik ben een queer Indonesiër. Er zijn eigenlijk veel van ons in de diaspora. Sterker nog, je hebt meer kans om queer te zijn als je in de diaspora leeft, omdat velen van ons zich meestal niet veilig of comfortabel voelen in Indonesië. Maar het gaat niet alleen om het accepteren van onze identiteit. Deze film helpt ons ook om de ware geschiedenis te herontdekken die daar leeft, die er altijd is geweest, want queer mensen hebben altijd bestaan—ook in de Nusantara-archipel waar de film zich afspeelt.
Hoewel de documentaire zich richt op vrouwen en vooral lesbische, biseksuele en trans vrouwen in Indonesië, is het ook bijzonder om Indonesië’s allereerste transvrouwelijke ambtenaar te versterken in haar helingsproces. Er is geen representatie van iemand die queer én Melanesisch is uit Indonesië in een documentaire van deze omvang. Via deze documentaire kunnen we aan de wereld laten zien: ‘zo gaan we ermee om, zo biedt de gemeenschap hoop in tijden van beproeving’. Dit is de film die hen de steun kan geven die ze nodig hebben. Het is triest dat het op deze manier moet, maar als wij hen niet versterken, wie dan wel?”
MG: “Vanuit het perspectief van een vrouw is één ding dat vaak ontbreekt in verhalen over lesbiennes, queer en trans vrouwen, hoe zij niet alleen te maken hebben met homofobie of transfobie, maar ook leven in een samenleving die doordrenkt is van misogynie en patriarchie. Ons doel is om te laten zien dat deze vrouwen niet alleen worstelen om te overleven als lesbische, queer en trans vrouwen, maar ook onder het gewicht van een samenleving die hen als vrouw niet als gelijkwaardig ziet. Er zijn veel problemen met conversietherapie, gedwongen huwelijken en ‘corrigerende’ verkrachting. En soms is misogynie zelfs aanwezig binnen onze eigen gemeenschap!
In deze documentaire willen we ook de allianties laten zien tussen vrouwenrechtenorganisaties, inheemse gemeenschappen en ondergrondse queer netwerken die ons verenigen in diversiteit. Deze film is een oproep tot actie, om mensen te laten begrijpen hoe urgent het is om in actie te komen. Want hoewel er geen directe wetten tegen de gemeenschap zijn zoals in Rusland en Oeganda; hoe rechtser Indonesië wordt, hoe enger het internationaal kan worden.”
Terwijl de documentaire de urgentie benadrukt om op te komen voor LGBTQ+ rechten in Indonesië, herinnert Melissa ons ook aan het belang van queer vreugde.
“Een aspect dat we ook willen belichten is queer vreugde. Vaak zijn deze documentaires, terecht, erg somber. We willen een oproep tot actie doen, maar ook laten zien dat er geluk kan zijn binnen je eigen identiteit en seksualiteit. Documentaires zoals deze geven mensen niet alleen de kans om naar een gemeenschap en hun cultuur te kijken, maar ze maken hen ook menselijk. Ze laten zien dat deze mensen—lesbisch, biseksueel, queer en trans, en de vrouwen van Indonesië—net zo zijn als jij en ik.”
MG: “Doneren aan onze Voordekunst-inzamelingsactie is een goede manier om ons te helpen. Elke donatie, of een simpele post op je pagina, is waardevol.
Houd onze documentaire in de gaten en volg onze sociale media (Facebook en Instagram). Je kunt ons ook mailen via sulingbambooproductions@gmail.com als je updates wil ontvangen of meer wilt leren over het project.”
AP: “Naast doneren is het steunen van dit project van onschatbare waarde. Wanneer krijg je anders de kans om deel te nemen aan zo’n inspirerende beweging?”
Volg The Emerald’s Touch en word onderdeel van een bijzondere reis die queer vrouwenactivisme en hun wereldwijde representatie in Indonesië direct versterkt.
Inzamelingsactie:
https://www.voordekunst.nl/projecten/19485
Website:
https://sulingproductions.wixsite.com/portfolio/copy-of-catalogue-1
Social media:
https://www.instagram.com/emeraldstouchfilm/
https://www.facebook.com/profile.php?id=61555527294868
https://bsky.app/profile/emeraldstouchfilm.bsky.social
https://www.threads.net/@emeraldstouchfilm
https://x.com/emeraldstouch
Author Bio:
This article is written by Natalie Tai. Natalie is a student at Amsterdam University College, currently studying social sciences with a focus on sociology and gender/sexuality studies. She has Singaporean and Taiwanese roots, but currently resides in Amsterdam for university. She spends her time outside of school volunteering for Asian Raisins and LGBTQ+ organizations.
Als een non-profit belangenorganisatie voor Oost- en Zuidoost-Aziatische mensen in Nederland zijn wij afhankelijk van de vrijgevigheid van donateurs. Strevend naar een samenleving die open en welkom is voor iedereen, komen wij op voor de rechten van deze mensen.
Comments are closed